fa رتبه‌بندی شهرستان‌های استان مازندران بر اساس زیرساخت‌های گردشگری (مطالعه موردی شهرستان‌های رامسر، تنکابن، چالوس و نوشهر) <div style="text-align: justify;"><span style="font-size:14px;"><span style="font-family:IRANsans;">یکی از مسائل و مشکلات گردشگری در ایران و از جمله استان مازندران، عدم توازن در توزیع فضایی و عدم سلسله مراتب مبتنی بر رابطه تعاملی میان نواحی گردشگری است. رتبه‌بندی زیرساخت‌های گردشگری در نواحی مختلف یک استان و توزیع متعادل زیرساخت‌ها و تعدیل نابرابری در نواحی مختلف، یکی از اقدامات اساسی توسعه گردشگری است. بنابراین، در برنامه‌ریزی‌های آمایش سرزمین به‌منظور هدایت گردشگران با توجه به امکانات و زیرساخت‌های گردشگری و هم‌چنین برای رفاه گردشگران و کاهش آسیب‌های زیست‌محیطی، رتبه‌بندی نواحی ضروری است. هدف این مقاله، رتبه‌بندی‌شهرستان‌های رامسر، تنکابن، چالوس و نوشهر بر اساس 6 معیار زیرساخت‌های اقامتی (هتل و مسافرخانه)، پارک‌های عمومی، اماکن گردشگری، راه آسفالته، پارک و جنگل‌های طبیعی و دفاتر خدمات مسافرتی با استفاده از دو مدل <span dir="LTR">AHP</span> و <span dir="LTR">TOPSIS</span> است. روش مطالعه توصیفی - تحلیلی بر اساس تکنیک‌های وزنی و نظرات کارشناسی می‌باشد. نتایج حاصل از مدل تحلیل سلسله مراتبی در قالب مقایسه زوجی زیرساخت‌های مورد استفاده بر اساس نظرات کارشناسی نشان داد که معیار زیرساخت‌های اقامتی (هتل و مسافرخانه) با وزن نسبی 388/0 دارای بیش‌ترین میزان تأثیرگذاری در رتبه‌بندی شهرستان‌های مورد مطالعه بر اساس زیرساخت‌های گردشگری می‌باشد. یافته‌های اجرای مدل <span dir="LTR">TOPSIS</span> نشان داد که شهرستان تنکابن رتبه اول، شهرستان نوشهر رتبه دوم، شهرستان رامسر رتبه سوم و شهرستان چالوس رتبه چهارم را از نظر زیرساخت‌های گردشگری دارند.</span></span></div> <div style="text-align: justify;"><span style="font-family:Times New Roman;"><span style="font-size:14px;">One problems of Iran tourism, including Mazandaran Province, is non-uniform spatial distribution and lack of hierarchy interactive relationship between tourism areas. Ranking of tourism service infrastructure in different regions of one province, uniform distribution of infrastructure and inequality mitigation is one of the basic proceeding of tourism development. Therefore, in land use planning, areas ranking based on tourism service infrastructures is necessary to guide and welfare of tourist as well as reducing environmental damages. In this research, tourism service infrastructures were used to classify the townships of Ramsar, Tonekabon, Chalus and Nowshahr; these infrastructures are residential infrastructures (hotel and Inn), public parks, tourism sites, asphalt roads, natural forests and parks, and travel companies. These infrastructures relative weights were compared using AHP and pairwise comparisons for determine how each one of them affect tourism development activities. TOPSIS model is used to determine the ranking of townships and the importance of each infrastructure criterion. Based on obtained relative weights, showing effectiveness of each criteria in tourism infrastructures ranking, the criteria of residential infrastructure (hotel and Inn) with a relative weight of 0.388 has highest impact on tourism infrastructure level in the studied townships. TOPSIS results showed that Tonekabon, Nowshahr, Ramsar and Chalus townships are ranked in the first to fourth, respectively.</span></span></div> رتبه‌بندی‌, زیرساخت گردشگری, مدل AHP, مدل TOPSIS, استان مازندران Ranking, Tourism infrastructure, AHP, TOPSIS, Mazandaran Province 1 1 http://tr.richt.ir/browse.php?a_code=A-10-2610-1&slc_lang=fa&sid=7 Khabat Derafshi خه‌بات درفشی khabat.derafshi@gmail.com Yes Assistant professor, Natural Heritage Department, Research Institute of Cultural Heritage and Tourism استادیار گروه میراث طبیعی، پژوهشگاه میراث فرهنگی و گردشگری، تهران، ایران Nasser Rezaei ناصر رضائی hiwa865@gmail.com No Assistant professor, Natural Heritage Department, Research Institute of Cultural Heritage and Tourism استادیار گروه میراث طبیعی، پژوهشگاه میراث فرهنگی و گردشگری، تهران، ایران Sorayya Toloei ثریا طلوعی toloeisorayya@yahoo.com No Research Institute of Cultural Heritage and Tourism پژوهشگاه میراث فرهنگی و گردشگری، تهران، ایران