1- ندارم ، bardia.hajirasouliha@gmail.com
2- ندارم
چکیده: (1490 مشاهده)
بنای زندان شهربانی یزد، واقع در محدوده دارالحکومه قدیم، یکی از بناهای امنیتی-حکومتی بهجا مانده از دوران قاجار- پهلوی اول است. این ساختمان که در بافت تاریخی شهر یزد قرار گرفته، با وجود وقفههای تاریخی و تغییرات گسترده، تقریباً تا پایان دهه ۷۰ ه.ش استفاده بوده است. با گذار از زندانهای دوران قاجار به پهلوی و تأسیس زندان شهربانی، دگرگونیهایی در این بنا ایجاد شد. ساختار کلی این بنا از سه الگوی بههمپیوسته تشکیل شده که در ادوار مختلف تاریخی، تحولات کالبدی متعددی را تجربه است. بخشی از این تغییرات بهمنظور حذف یا افزودن عناصر دورههای پیشین بوده و بخشی دیگر ناشی از نیازهای عملکردی هر دوره است. این پژوهش با هدف بررسی ویژگیهای کالبدی و روند سیر تحولات آن طی یک قرن گذشته تا عصر حاضر انجام شده است. روش تحقیق بر پایه جمعآوری و بازخوانی اسناد و مدارک تاریخی به همراه مطالعات میدانی استوار بوده و با رویکرد تاریخی-توصیفی-تحلیلی، به تشریح ویژگیهای کالبدی (یا معماری) زندان شهربانی یزد میپردازد. همچنین این پژوهش در پی پاسخ به این پرسش است که: ویژگیهای کالبدی و عملکردی زندان شهربانی یزد چه بوده و چه تحولاتی را از ابتدا تا کنون پشت سر گذاشته است؟ بررسیها حاکی از آن است که شواهد چندانی از دوره گذار از زندان قاجار به پهلوی در دست نیست، ولی اوج رونق آن در دهه 40 شمسی قابل ردیابی است. بر مبنای تحقیقات میدانی و تحلیل اسناد نوشتاری، تحولات بنای شهربانی را میتوان به چهار دوره عمده (۱. ۱۲۵۰ تا ۱۳۱۰ ه.ش؛ ۲. ۱۳۱۰ تا ۱۳۵۷ ه.ش؛ ۳. ۱۳۶۰ تا ۱۳۸۵ ه.ش؛ ۴. ۱۳۸۵ تا ۱۴۰۳ ه.ش) طبقهبندی کرد. این مقاله ساختار کالبدی بنا و سیر تحولات آن را مورد بحث قرار میدهد
نوع مطالعه:
مقاله پژوهشی |
موضوع مقاله:
تاریخ معماری دریافت: 1404/7/16 | پذیرش: 1404/11/11 | انتشار: 1405/1/1